Afzuigkap soorten: welk type past bij jouw keuken?

De keuze voor een afzuigkap bepaalt mede de indeling van de keuken, de positie van de kookplaat en daarmee ook de maat en opzet van het aanrechtblad. Bij een downdraft-afzuigkap zoals een Bora-systeem gaat de afzuiging door het blad zelf. Wie dat niet weet bij de aanschaf van het blad, staat later voor een probleem.

Dit artikel geeft een eerlijk overzicht van de verschillende afzuigkap soorten en de soorten afzuigkappen keuken die beschikbaar zijn, de verschillen tussen afzuiging naar buiten en recirculatie, en wanneer welk type de beste keuze is. Zonder merkvoorkeur, wel met de nuances die je in een folder zelden leest.

Soorten afzuigkappen: een overzicht

Afzuigkappen zijn er in vier basistypes. Elk type heeft een andere plaatsing, een ander ontwerp en andere eisen aan de keukenindeling.

Wandafzuigkap (schoorsteen)

De meest voorkomende afzuigkap in Nederlandse keukens: een schoorsteenmodel dat aan de muur boven de kookplaat hangt. Geschikt voor keukens waarbij de kookplaat tegen een muur staat. Afzuigcapaciteit loopt uiteen van 300 tot 900 m³ per uur, afhankelijk van het model. Nadeel: vraagt een vaste muuraansluiting voor het afvoerkanaal, of een recirculatieoplossing als dat niet mogelijk is.

Eilandafzuigkap

Een vrijhangende afzuigkap boven een kookeiland. Visueel een statement in de keuken, maar technisch ook de moeilijkste te plaatsen: het afvoerkanaal moet door het plafond, wat in bestaande woningen ingrijpend kan zijn. Capaciteit: 500 tot 1.200 m³ per uur. Let op: een eilandafzuigkap die te laag hangt trekt lucht van alle kanten aan en wordt minder efficiënt. Aanbevolen minimale hoogte boven de kookplaat: 75 cm bij gas, 65 cm bij inductie.

Inbouwmodel en geïntegreerde afzuigkap

Een inbouwafzuigkap wordt in de bovenkast geplaatst en is nauwelijks zichtbaar. Populair in moderne keukens waar het zichtbare deel van de kap als designelement niet gewenst is. De afzuigcapaciteit is bij inbouwmodellen doorgaans lager dan bij vrijhangende modellen: 300 tot 600 m³ per uur. Nadeel: onderhoud van de filters is minder eenvoudig toegankelijk.

Downdraft-afzuigkap (tafelmodel)

De downdraft of tafelafzuigkap zuigt de lucht niet omhoog maar omlaag, direct naast of achter de kookplaat. Systemen als Bora, Novy Panorama of Elica NikolaTesla combineren de kookplaat en de afzuiging in één unit, waarbij het afvoerkanaal door het aanrechtblad en de onderkast loopt. Dit heeft directe gevolgen voor het keukenblad: er moet een uitsparing worden gemaakt voor het systeem, en het blad moet geschikt zijn voor de warmte-ontwikkeling rondom de unit. In onze werkplaats verwerken we deze uitsparing standaard op maat.

Overzicht van alle afzuigkap soorten:

Afzuiging naar buiten of recirculatie: de belangrijkste keuze

Dit is de keuze die de meeste invloed heeft op de effectiviteit van een afzuigkap, de keuze die de soorten afzuiging keuken van elkaar onderscheidt en tegelijk de keuze waar de meeste misverstanden over bestaan.

Afzuiging naar buiten: werking en voorwaarden

Bij afzuiging naar buiten wordt de vervuilde lucht via een kanaal naar buiten afgevoerd. Dit is de meest effectieve methode: geuren, vochtige lucht en vetdeeltjes verlaten de woning. Voorwaarde is een buitenmuur of een dakdoorvoer binnen bereik. De maximale kanaallengtes lopen uiteen per fabrikant, maar als vuistregel geldt: hoe langer het kanaal en hoe meer bochten, hoe lager de effectieve capaciteit. Elk 90-graden bocht vermindert de capaciteit met circa 20 procent.

Recirculatie-afzuigkap: hoe het werkt en wanneer het volstaat

Een recirculatie-afzuigkap filtert de lucht via een vet- en koolstoffilter en blaast de gereinigde lucht terug de keuken in. Geen afvoerkanaal nodig, wat het monteren eenvoudiger maakt. Maar eerlijk gezegd: recirculatie is een compromis. Geuren worden verminderd, niet geëlimineerd. Vochtige lucht blijft in de woning. Voor wie niet kookintensief gebruikt, volstaat het. Wie dagelijks uitgebreid kookt, merkt het verschil.

Is een recirculatie-afzuigkap ongezond? Nee, als de filters op tijd worden vervangen. Het risico zit in verwaarlozing: een verstopt koolstoffilter circuleert dezelfde vetdeeltjes opnieuw door de keuken.

Koolstoffilter: vervangen en nadelen

Een koolstoffilter in een recirculatie-afzuigkap moet elke twee tot vier maanden worden vervangen, afhankelijk van kookintensiteit. De nadelen:

• Terugkerende kosten: filters zijn een doorlopende kostenpost die bij afzuiging naar buiten niet speelt.
• Effectiviteitsverlies: een oud koolstoffilter filtert minder goed. Veel gebruikers vergeten te vervangen, waardoor de kap merkbaar minder presteert.
• Geuren blijven deels aanwezig: koolstoffilters zijn effectief voor vetdeeltjes, minder voor sterke geuren zoals vis of gebakken ui.

Inbouwmodel versus open afzuigkap

Een geïntegreerde afzuigkap is verborgen in de bovenkast. Een open afzuigkap, zoals een schoorsteenmodel, is zichtbaar. De keuze heeft gevolgen voor meer dan alleen esthetiek.

Nadelen van een inbouwmodel:

• Lagere capaciteit: door de beperkte ruimte in de bovenkast is de motor kleiner en de capaciteit lager. Bij intensief koken een merkbaar verschil.
• Minder toegankelijk onderhoud: vetfilters zitten in de kast. Dat remt de frequentie waarmee mensen ze schoonmaken.
• Warmteaccumulatie: een ingebouwde motor geeft warmte af in de kast. Bij kasten van mdf of goedkoop hout kan dat op termijn vervorming geven.
• Complexere installatie: een te smalle bovenkast of een verkeerde kasthoogte kan de installatie bemoeilijken. Altijd opmeten voor aankoop.

Voordelen van een open afzuigkap:

Een zichtbare schoorsteenkap of eilandkap heeft doorgaans een krachtigere motor, is eenvoudiger te onderhouden en heeft een langere levensduur. In keukens waar de afzuigkap als designelement werkt, versterkt een open model de uitstraling.

Inductie met afzuiging: wat je vooraf moet weten

Kookplaten met afzuiging onderin de plaat, zoals de Bora Classic, Bora Professional of Elica NikolaTesla, zijn de afgelopen jaren sterk in populariteit gegroeid. Ze combineren inductie en afzuiging in één unit.

Wat zijn de nadelen van inductie met afzuiging? Een eerlijk overzicht:

• Afvoerkanaal door het aanrechtblad: het systeem vraagt een uitsparing in het keukenblad voor het afvoerkanaal. Dit moet vooraf worden meegenomen in het bestek van het blad.
• Onderhoud: de afzuigunit onder de kookplaat vraagt regelmatige reiniging. Vetopbouw onder de plaat is bij veel gebruikers een onderschat onderhoudspunt.
• Capaciteit bij grote pannen: downdraft-systemen zijn minder effectief bij koken met hoge potten of bij gebruik van een wok. De warme lucht stijgt boven de rand uit voordat de afzuiging hem pakt.
• Niet te combineren met elk aanrechtblad: keramische kookplaten met downdraft vragen een specifieke uitsparing. Bespreek dit altijd met de aanrechtbladen-leverancier vóór de bestelling.

Aandachtspunten bij de aanschaf van een afzuigkap

Twee technische waarden bepalen voor het grootste deel hoe goed een afzuigkap functioneert in de praktijk.

Capaciteit: m³ per uur

De capaciteit van een afzuigkap wordt uitgedrukt in m³ per uur. Een vuistregel voor woningbouw: vermenigvuldig het keukenvolume (lengte x breedte x hoogte in meters) met tien. Een keuken van 20 m³ vraagt minimaal een capaciteit van 200 m³ per uur. Bij intensief koken of een open keuken die doorloopt in de woonkamer: reken op anderhalf keer die waarde. Let op: opgegeven capaciteiten worden gemeten zonder kanaalweerstand. In de praktijk is de effectieve capaciteit bij afzuiging naar buiten 20 tot 40 procent lager.

Geluidsniveau: dB(A)

Het geluidsniveau van een afzuigkap op de hoogste stand wordt uitgedrukt in dB(A). Onder de 65 dB(A) geldt als stil; boven de 70 dB(A) is een gesprek aan tafel lastiger te voeren. Kijk altijd naar het geluidsniveau op stand 2 of 3, want dat is de stand die je dagelijks gebruikt. De maximumstand is alleen relevant bij kortdurend intensief koken.

Fouten die we in de showroom het vaakst tegenkomen

• Te kleine capaciteit kiezen. Klanten die op kosten besparen bij de afzuigkap merken dit bij de eerste grote kookbeurt. Een onderdimensioneerde kap draait op maximumstand, is luidruchtig en haalt de lucht niet weg. Kies altijd ruimer dan de minimumberekening.
• Geen rekening houden met de kanaalaanleg. Een afzuigkap die naar buiten afvoert maar het kanaal twee verdiepingen omhoog moet, verliest veel capaciteit. Dit moet in de ontwerpfase worden opgelost, niet achteraf.
• Een downdraft-systeem bestellen zonder het aanrechtblad daarop af te stemmen. De uitsparing voor het afvoerkanaal moet in het blad worden gefreesd voordat het blad gemonteerd is. Wie dit vergeet, heeft een probleem dat niet meer elegant op te lossen is.
• Koolstoffilters niet vervangen. Een recirculatie-afzuigkap met een oud filter presteert slechter dan een kap zonder filter. Zet een herinnering voor elke twee tot vier maanden.
• Afzuigkap te hoog ophangen. Hoe hoger de kap, hoe lager de effectieve afzuiging. Aanbevolen hoogte boven de kookplaat: 65 tot 75 cm, afhankelijk van het type kookplaat.

Afzuigkap soorten: wanneer kies je welk type?

Kies afzuiging naar buiten als:

• Je kookintensief of regelmatig vis, vlees en sterke geuren bereidt.
• Er een buitenmuur of dakdoorvoer op redelijke afstand bereikbaar is.
• Je de recurrente kosten van koolstoffilters wilt vermijden.

Kies recirculatie als:

• Er geen mogelijkheid is voor een afvoerkanaal naar buiten.
• Je licht tot matig kookt en geuren geen grote rol spelen.
• Je bereid bent de koolstoffilters elke twee tot vier maanden te vervangen.

Kies een downdraft-systeem als:

• Je een kookeiland hebt en een hangende afzuigkap visueel niet wilt.
• Je het aanrechtblad nog niet hebt besteld, zodat de uitsparing standaard kan worden meegenomen.
• Je accepteert dat de capaciteit bij hoge pannen en wok-gebruik lager is dan bij een hangend model.

Neem een kijkje in onze showroom voor inspiratie van een bijpassend keukenblad.

Veelgestelde vragen over afzuigkap soorten

Welke soorten afzuigkappen zijn er?

De vier hoofdtypen zijn: wandafzuigkap (schoorsteen), eilandafzuigkap, inbouwmodel en downdraft-systeem. Elk type heeft een andere plaatsing, andere capaciteit en andere eisen aan de keukenindeling.

Wat is de beste soort afzuigkap?

Voor de meeste keukens is een wandafzuigkap met afzuiging naar buiten de meest effectieve keuze. Bij een kookeiland zonder hangmogelijkheid is een eilandkap of een downdraft-systeem het alternatief. De beste kap is de kap die past bij de indeling van de keuken en de manier waarop je kookt.

Wat zijn de nadelen van een geïntegreerde afzuigkap?

Een geïntegreerde afzuigkap heeft vaak een lagere capaciteit door de beperkte ruimte in de bovenkast. Ook kan de motor warmte afgeven in de kast en zijn de filters soms minder makkelijk bereikbaar voor onderhoud dan bij open modellen.

Is een recirculatie-afzuigkap ongezond?

Nee, als de koolstoffilters regelmatig worden vervangen. Een verwaarloosd filter circuleert vuile lucht opnieuw. Recirculatie verwijdert geuren en vetdeeltjes, maar voert vochtige lucht niet af. Voor wie intensief kookt is afzuiging naar buiten effectiever.

Wat zijn de nadelen van een recirculatie-afzuigkap?

Geuren worden verminderd maar niet volledig geëlimineerd. Vochtige lucht blijft in de ruimte. Koolstoffilters moeten elke twee tot vier maanden worden vervangen. Voor intensieve kokers is de effectiviteit merkbaar lager dan bij afzuiging naar buiten.

Wat zijn de nadelen van inductie met afzuiging?

Downdraft-systemen zijn minder effectief bij hoge pannen en wok-gebruik omdat de lucht boven de rand uitstijgt voor de afzuiging hem pakt. Ze vragen een uitsparing in het aanrechtblad die vooraf moet worden gepland. Onderhoud van de afzuigunit onder de plaat is een extra taak die veel gebruikers onderschatten.